Wat waren de kenmerken van AZ in het Europese successeizoen 2004-2005 en hoe kan dit door een Nederlandse club herhaald worden?

AZ haalde in het seizoen 2004-2005 op een haar na de finale van het Europa League toernooi. Wat waren de kenmerken van het team en is deze prestatie in de huidige tijd ook door een Nederlandse club te bereiken?

De voorgaande jaren

Martin van Geel begint in de zomer van 2002 als technisch directeur en treft een selectie aan met potentie, bestaande uit o.a. Barry Opdam, Michael Buskermolen, Barry van Galen, Jan Kromkamp, Robin Nelisse, Kenneth Perez en Olaf Lindenbergh. De kern van het latere succesvolle team is dus al aanwezig. Diezelfde zomer komt Tim de Cler als voltreffer over van Ajax, net als de nuttige breedte-aankoop Martijn Meerdink van de Graafschap.

Henk van Stee begint het seizoen als trainer maar wegens tegenvallende resultaten werd hij na 8 wedstrijden uit zijn functie ontheven. Co Adriaanse, bekend met Martin van Geel uit de gezamenlijke, succesvolle periode bij Willem II, wordt aangesteld als nieuwe trainer.

 

Adriaanse is dat seizoen verder nog zoekende met veel wisselende opstellingen en vaak spelend in een 4-4-2-formatie met een vrije rol voor Van Galen op het middenveld.

In de zomer wordt een belangrijke slag geslagen op de transfermarkt met alleskunner Denny Landzaat van Willem II, Henk Timmer (verhuurd aan Ajax) en aanvallend talent Stern Huysegems van Lierse SK. Na 3 speelronden wordt een 4-3-3-formatie gevonden waarbij de aanwezige aanvallende kwaliteit het beste rendeert. Enige minpunt is nog de wisselvalligheid: klinkende overwinningen worden afgewisseld met onverwachte nederlagen (Roda JC 2x,  Ado den Haag en RBC). De vijfde plaats aan het eind van het seizoen resulteert in een plek in de voorronde van de Europa League voor het volgende seizoen.

2004-2005

In de zomer van 2004 handelt Martin van Geel weer slim door de sterke en beloftevolle verdedigers Jaliens en Mathijsen op te halen bij Willem II, wat voor de nodige verdedigende stabiliteit zorgt in het elftal.

Tegen de opponent PAOK Saloniki in de voorronde voor de Europa League borduurt Adriaanse voort op de 4-3-3-formatie met deze opstelling:

Timmer (32) – Kromkamp (23) – Jaliens (25) – Opdam (28) – De Cler (25) – Landzaat (28) – Lindenbergh (30) – Van Galen (34) – Meerdink (27) – Huysegems (22) – Perez (29).

Een team waarbij de volgende kenmerken opvallen:

  • Ervaren
  • Nederlandstalig
  • Kern die al een aantal jaar samen is
  • Hongerige groep die tot op heden weinig prijzen won
  • Een middenveld met dynamiek en voetballend vermogen
  • Buitenspelers en een nummer 10 die tussen de linies kunnen spelen
  • Backs met diepgang
  • Veel creativiteit
  • Positiewisselingen voorin

Er wordt uit door de 2-3 winst een goede basis gelegd en thuis wordt het karwei bekwaam geklaard met een 2-1 overwinning, zie hier voor de beelden.

In de poulefase legt AZ in de eerste wedstrijden een stevige basis voor overwintering met fris combinatievoetbal tegen het sterke Auxerre (2-0) en het zwakke Amica Wronki (1-3) en het sterke Glasgow Rangers (1-0)

Vooral de uitslagen tegen Auxerre en Glasgow Rangers met beide veel (jeugd)internationals zijn verrassend te noemen. Inmiddels is de status van een aantal AZ-spelers gegroeid tot international: Opdam, Van Galen en Landzaat worden geselecteerd door bondscoach Marco van Basten.

In de tussenronde wordt Allemania Aachen geloot en in deze wedstrijden 0-0 uit en 2-1  thuis, wordt duidelijk dat de brede selectie een groot voordeel is, getuige de beslissende rol van Tarek Sektioui in deze wedstrijden.

In de achtste finale wordt het sterke Shaktar Donetsk geloot met een flink aantal Internationals en talentvolle Brazilianen en vooraf bekenen lijkt dit het eindstation voor AZ. In de heenwedstrijd zorgen echter 2 o.a. goede corners voor een verrassende 1-3 overwinning en in de terugdstrijd in Alkmaar (2-1) is AZ zelf heer en meester en met soepel combinatiespel was een grotere uitslag zeker mogelijk.

Weer een ronde verder in Villareal de opponent, met o.a. de Argentijnse internationals Sorin en Riquelme en Spaanse internationals Pepe Reina en Senna. In de heenwedstrijd in Spanje durft AZ weer brutaal vooruit te voetballen en mede dankzij een door Timmer gestopte penalty wordt een verdiende 1-2 zege behaald. In de thuiswedstrijd wordt met enig fortuin met 1-1 gelijkgespeeld en de halve finale is een feit! Domper is het uitvallen van het centrale duo Mathijsen (blessure) en Opdam (rode kaart).

Met Lindenbergh en Vlaar als vervangers centraal achterin en een viermans-middenveld is AZ in de uitwedstrijd tegen Sporting Lissabon de mindere, maar de uitslag (2-1) biedt toch persectief  voor de thuiswedstrijd. De thuiswedstrijd is een thriller waarbij het 2-1 Is na de reguliere speeltijd en de finale binnen lijkt na het doelpunt van Jaliens 1 minuut voor tijd. In de blessuretijd dompelt Sporting AZ in rouw door de 3-2 te maken.

Is dit succes nu te herhalen en wat is hiervoor nodig?

Hiervoor zijn een aantal ingrediënten belangrijk:

Een technisch directeur die goed kan inschatten waar kansen liggen in de Eredivisie of andere competities om gerichte versterkingen te halen.

Twee transferperiodes wist Martin van Geel gerichte versterkingen te halen die het elftal op zwakke plekken sterker maakten. Een goede kennis van de Nederlandse competitie en kennis van contracten van spelers van zijn voormalige club Willem II hielp hier enorm bij. Ook niet de noodzaak hebben om te verkopen was belangrijk om de groep intact te houden. Hierbij werd AZ geholpen daar de financiële steun van Dirk Scheringa.

Een overwegend Nederlandstalig spelersgroep met routine waarbij de kern bij elkaar wordt gehouden en er elk jaar wordt doorgeselecteerd.

Als goede voorbeeld nu kan Feyenoord worden genomen. Een ervaren kern (Jones, Botteghin, Van der Heijden, El Ahmadi, Toornstra) en voornamelijk Nederlandstalig. De gerichte aankopen St. Juste, Amrabat, Haps en Boetius hebben Feyenoord in de breedte ook zeker sterker gemaakt. Mede door de blessures centraal achterin, het ontbreken van Kuyt en sterke tegenstand in de Champions League komt Feyenoord nu Europees niet uit de verf, maar het kampioenschap van afgelopen seizoen was het resultaat van een goede kern en gerichte versterkingen.

Het is een pre als de spelersgroep in het verleden weinig prijzen won en daardoor hongerig is.

Een mooi voorbeeld is PSV, waar vorig seizoen de verzadiging optrad en het heilige vuur ontbrak. Verversing van de selectie is dan nodig om de honger weer aan te wakkeren. Het AZ van 2004-2005 was ervaren, maar de spelers hadden nog weinig prijzen gewonnen en er was een duidelijke honger om ver te komen.

Een selectie die fit en op sterkte is voor het ingaan van de voorrondes van de Europese wedstrijden.

Als negatief voorbeeld kan Ajax dit seizoen genomen worden, waar het onvoldoende opvangen va het vertrek van Sanchez, Klaassen, Tete en Traore resulteerde in Europese uitschakeling. Ook is het belangrijk dat een team al fit genoeg is om in de voorronde de volledige wedstrijd gas te geven. Erik ten Hag had daar een duidelijke mening over.

Een selectie met 15-16 gelijkwaardige spelers.

Bij AZ was dit van cruciaal belang, spelers als Sektioui, Ramzi, Jaliens, Nelisse en El Khattabi konden in het elftal komen zonder dat het ten koste ging van de kwaliteit. Ook zorgden zij ervoor dat Adriaanse kon variëren.

Een goede spelhervatting (er werd door AZ veelvuldig gescoord uit (ingestudeerde) corners).

Een duidelijk wapen van AZ dat profiteerde van de goede traptechniek van Perez en Van Galen. Dit leverde een aantal cruciale treffers op, op ook cruciale momenten.

Zelfbewustzijn en geen ontzag voor op papier sterkere tegenstanders.

Een opvallende eigenschap van het team dat in de goede zin van het woord brutaal was. Mede daardoor werd het verschil met op papier sterkere tegenstanders als Auxerre, Glasgow Rangers Shaktar Donetsk en Villareal gecompenseerd. Het zelfbewustzijn was zichtbaar groot, hier heeft Adriaanse ongetwijfeld een rol in gespeeld, maar is ook het gevolg van de samenstelling van de spelersgroep.

Een trainer die durft aanvallend voetbal te spelen met overlappende linies, ruimte voor creativiteit en opkomende backs.

De Hollandse School lijkt bijna verdwenen als Nederlandse clubs Europa ingaan. Vaak wordt gekozen voor defensieve zekerheid om vooral niet ‘naief’ te zijn. Juist door aanvallend voetbal kunnen we ons nog onderscheiden, het AZ van 2004-2005 had dit goed begrepen. Ook bij het Ajax van afgelopen seizoen was dit in de Europese thuiswedstrijden terug te zien.

Prioriteit geven aan de Europese wedstrijden. 

Het AZ van 2004-2005 wist zich extra op te laden voor de Europese wedstrijden en mede daardoor ook zo ver te komen. Voor een aantal Nederlandse clubs is de Europa League de laatste jaren een 2e prioriteit geweest naast de competitie, wat ook ten koste is gegaan van de positie van Nederland op de UEFA coëfficiëntenlijst. Hierdoor moeten clubs steeds eerder in actie komen in de voorrondes, terwijl de selectie nog niet rond is en het team nog niet lang genoeg in training, wat weer voor een sneeuwbaleffect zorgt.

 

Conclusie: ook nu is dit te bereiken door een Nederlandse club, al is het wel belangrijk rekening te houden met zoveel mogelijk van de bovengenoemde aspecten. Niet voor alle Nederlandse clubs zal dit financieel haalbaar zijn, maar voor de top 3, aangevuld met AZ, FC Utrecht, Vitesse en SC Heerenveen en in potentie FC Twente is vasthouden aan de meeste van de bovenstaande punten zeker mogelijk. Dit zal er ongetwijfeld voor zorgen dat er Europees weer meer punten worden gepakt en er meer aansprekende resultaten worden behaald.

Advertenties